Wat is Hoogsensitiviteit?

Nadat de Amerikaanse psycholoog Elain Aron de term ‘ High Sensitive Person’ introduceerde is er veel over geschreven, maar ook aangenomen. Inmiddels zijn we zover dat er wetenschappelijk bewijs is wat ‘hoogsensitief’ kenmerkt. Hoogsensitiviteit, ook wel Highly Sensitive Person genoemd (HSP), is een persoonlijkheidskenmerk. Hoogsensitiviteit (HSP) komt voor bij ongeveer 15- 20% van de bevolking, dat is dus 1 op de 5 mensen. Dit geldt voor zowel kinderen en volwassen en ook de verdeling man-vrouw is nagenoeg gelijk hierin.

Een persoon met HSP onderscheidt zich door een sterke vaardigheid om externe factoren waar te nemen en ze diepgaand te verwerken. Waardoor er een verhoogde kwetsbaarheid ontstaat voor overprikkeling. Afhankelijk van in welke situatie de persoon met HSP zich bevindt kan de reactiviteit (veroorzaakt door de overprikkeling) een belemmering zijn voor de verdere (zelf-)ontwikkeling.

Simpel gezegd mist iemand die hoogsensitief is een filter in het informatieverwerkingssysteem in de hersenen. Zonder dit filter komt alles wat je ziet, hoort, ruikt en ervaart even hard binnen en wordt het op hetzelfde niveau door de hersenen verwerkt. De hersenen maken dus geen onderscheid tussen belangrijke en minder belangrijke prikkels, terwijl bij iemand die niet hoogsensitief is de informatie wel gefilterd wordt voordat het door de hersenen verwerkt wordt. Iemand met hoogsensitiviteit onderscheidt zich door het vermogen om veel informatie uit de omgeving te halen én deze diepgaand te verwerken.

Vaak wordt HSP als lastig gezien, terwijl dit juist een kracht is. Dat is waar JIJ! zich op richt om juist vanuit de positieve benadering richting te geven aan een hoogsensitief leven. Ook voor de ouder of partner zonder HSP kan coaching enorm veel rust en inzicht geven.

HSP is geen persoonlijkheidsstoornis maar een persoonlijkheidseigenschap, die in het DNA zit. Je kunt er een hele positieve draai aangeven zodra je weet hoe je ermee om kunt gaan. Het is een talent wat je op een mooie wijze kan inzetten. Zo kan iemand met HSP veel verder denken en tot creatieve oplossingen komen, vaak ook omdat ze snel verbanden en patronen kunnen leggen.

Carl Jung, de grondlegger van analytische psychologie, schreef al eerder over ‘aangeboren sensitiviteit’ en is dus niet iets nieuws. Vanuit die filosofie en wetenschappelijke bevindingen help ik iedereen die in zijn of haar leven iets te maken heeft met HSP.


Scroll naar beneden voor de kenmerken.






" The first step of getting what you want is having the courage to get rid of what you don't"


Kenmerken

Hoe herken je nu of JIJ! of je naaste hoogsensitief is? Ik heb een aantal kenmerken voor je op een rijtje gezet. Wellicht herken je er een paar van of ben je er nog niet helemaal zeker van. Je kunt ook de HSP test doen, dan krijg je nog meer duidelijkheid. Voor een ouder van een hoogsensitief kind, scroll verder voor meer informatie.

Een aantal kenmerken op een rijtje:

  • JIJ handelt gewetensvol
  • JIJ reageert sterker dan gemiddeld op geluiden, geuren en/of licht
  • JIJ weet of voelt vaak wat je nodig hebt
  • JIJ voelt de sfeer in een groep aan
  • JIJ houdt van harmonie in jezelf en om je heen
  • JIJ trekt je regelmatig terug
  • JIJ voelt stemmingen van anderen aan
  • JIJ vindt 1 op 1 contact fijner dan groepscontact
  • JIJ bent graag behulpzaam
  • JIJ hebt een diepgaande manier van verwerken
  • JIJ laad jezelf op in de natuur


Wat betekent dat voor JIJ!

Als je hoogsensititief bent kan het zijn dat je jezelf ook hierin herkend:

  • JIJ voelt je regelmatig uitgeput of leeg
  • JIJ gaat conflicten liever uit de weg
  • JIJ durft niet goed je grenzen te stellen
  • JIJ hebt het idee dat een ander belangrijker is dan jou
  • JIJ vraagt je af wat andere mensen van je denken
  • JIJ staat zoveel klaar voor anderen dat je jezelf vergeet
  • JIJ ervaart de emotie of pijn van de ander als je eigen last
  • JIJ voelt je al snel overprikkeld in mensenmassa’s
  • JIJ hebt liever één op één contact in plaats van met groepen


Doe de HSP zelf test en krijg meer duidelijkheid!


Het hoogsensitieve kind

Hoogsensitieve kinderen hebben moeite met het verwerken van prikkels. Zij worstelen hier de hele dag mee en uit zich op verschillende manieren. Zij kunnen zich bijvoorbeeld terugtrekken of heel verlegen overkomen. Dit kan voor de omgeving lastig zijn, omdat zij vaak niet begrijpen wat er in het hoofd van het kind omgaat of waar het vandaan komt. Hoogsensitieve kinderen hebben nu eenmaal meer tijd nodig om alles wat zij zien, horen en voelen te verwerken.

Een hooggevoelig kind kan snel vermoeid raken door alle invloeden van buitenaf. Zoals harde geluiden of een drukke klas, daarnaast zijn ze extra gevoelig voor pijn en kunnen last hebben van kriebelende kleding. Ze hebben een scherp oog voor veranderingen, zij zien direct als er iets anders is. Bijvoorbeeld als er in hun kamer iets verplaats is, omdat mama hun kamer schoongemaakt heeft. Ze kunnen alles heel intens beleven en zijn zeer intuïtief. Zijn vaak erg perfectionistisch en houden niet van verrassingen. Daarnaast is het net als bij hoogsensitieve volwassenen dat kinderen stemmingen aanvoelen en overnemen. Ben je als ouder verdrietig, dan zal je kind dit gauw opmerken en zogenaamd 'meevoelen', maar toont dit niet altijd. Er gaat dus vaak meer in hun om dan je realiseert of aanvoelt als ouder.

Ze zijn ook creatief en stellen de mooiste diepzinnigste vragen, zijn nieuwsgierig en opmerkzaam. Kunnen intens genieten van natuur of kunst. Hebben een rijke fantasie wat ook als vluchtwereld wordt gebruikt. Door hun perfectionisme onderschatten ze zichzelf vaak en dat kan leiden tot faalangst. Vaak zie je ook dat zij juist gaan onderpresteren op school, omdat ze simpelweg niet op de juiste manier ondersteund worden, door middel van passend onderwijs en/of begeleiding.

Er zijn heel veel overeenkomsten tussen HSP en ADHD, maar er is een heel belangrijk verschil wat het onderscheid maakt. Dat is dat een gevoelig kind zich in een prikkelarme omgeving goed kan concentreren en rustig is. Een ADHD kind is ook dan onrustig en ongeconcentreerd. Ook is wetenschappelijk bewezen dat de doorbloeding van de hersenhelften verschillend is. Bij een ADHD kind is de linkerhersenhelft meer doorbloed dan bij een hooggevoelig kind, daar is het namelijk de rechterhersenhelft die beter doorbloed is. Een hooggevoelig kind dat ook nog een sensatie zoeker is, lijkt het meest op een ADHD kind. Dat is omdat dat type van gevoelige kinderen altijd nieuwe dingen zoeken en dan onrustig lijken. Dat zijn ze echter niet echt. We zien dat kinderen dan ook vaak misgediagnosticeerd worden, waardoor er een andere aanpak wordt gehanteerd. Dit kan grote gevolgen hebben op de verdere ontwikkeling van het kind.

Ook is er vaak een overlap te vinden met hoogbegaafheid, dit zit hem vooral in de sensitiviteit en vaak is een kind ook beide. Lees daarom hier meer over hoogbegaafdheid.

Ik kan jullie (jij & jouw kind) verder helpen om hiermee om te gaan. Je krijgt inzichten, extra informatie over HSP en duidelijkheid omtrent hoogsensitiviteit.

Hier vind u een test die u op weg kunt helpen om te bepalen of uw kind Hoogsensitief is.